The history of the teaching of foreign languages in the low countries

Theo J. M. van Els and Mathieu F. Knops
University of Nijmegen | Haarlem

The history of foreign language teaching in the Low Countries has not received a great deal of attention so far. The Low Countries cannot be said to be exceptional in that respect. Very little study has been made of the many primary and secondary sources that have come down to us from the Renaissance. What we do know of the history of Dutch FLT, shows no fundamental differences with what is known about FLT developments elsewhere. That conclusion holds true for the major issues of what aspects of language should be taught in FLT and how these should be taught, and for the particular role played in these matters by linguistics. The Netherlands, however, might turn out to be an extremely interesting country for the study of the history of FLT. It is a country in which there has always been a great deal of FLT and the country is internationally recognized for the quality of its FLT. On the other hand, there is virtually no Dutch contribution to the great developments in the field, especially with regard to reaching methodology.

Quick links
Full-text access is restricted to subscribers. Log in to obtain additional credentials. For subscription information see Subscription & Price. Direct PDF access to this article can be purchased through our e-platform.

References

Alston, Robin C.
1967 Bibliography of the English Language from the Invention of Printing to the year 1800. Vol. II. Bradford: Ernest Cummins.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Andresen, Julie
1986 Review of Zapp & Schröder 1984. HL 13.111–16. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Baardman, Gerrit G.
1953 “Geschiedenis van het Onderwijs in Vreemde Talen tot het Einde van de XIXe Eeuw”. Levende Talen 172.525–49.Google Scholar logo with link to Google Scholar
1961 “Geschiedenis van het Onderwijs in het Frans in Nederland in the Twintigste Eeuw”. Levende Talen 1911–1961, Jubileumnummer ed. by J. van der Schaar & P. H. Breitenstein, 141–85.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Bender, Jutta
1979 Zum gegenwärtigen Stand der Diskussion um Sprachwissenschaft und Sprachunterricht. Frankfurt/M.: Diesterweg.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Berriot-Salvadore, Evelyne
1982 “L’emploi du temps d’une écolière à Anvers, en 1580, d’après La guirlande des Jeunes filles, par Gabriel Meurier”. Bibliothèque d’humanisme et renaissance 44.533–44.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Breet, Gemma de and Rineke Ceton
1982 Leerboeken Engels, Frans en Spaans in Nederland 1796–1900: Inventarisatie, bibliografie en aanzet tot beschrijving. Unpubl. ms., Nijmegen: I.T.T., Katholieke Univ. Nijme-gen.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Bruckner, John
1971 A Bibliographical Catalogue of seventeenth-century German Books published in Holland. (= Anglica Germanica, 13.) The Hague & Paris: Mouton. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Budde, Gerhard
1906 “Ein Gang durch Jahrhunderte sprachlicher Methodik”. Neue Jahrbücher für Pädagogik 9.263–71.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Buis, Theo J. M. N. and Maria M. B. Oud-de Glas
1984 De Keuze van Taalgebruiksdoelen voor het Vreemde-Talenonderwijs: Verslag van een Delphi-onderzoek. Nijmegen: Instituut voor Toegepaste Sociologie.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Carpay, Jacques
1975 Onderwijsleerpsychologie en Leergangontwikkeling in het Moderne Vreemde-Talenonderwijs. Groningen: H.D. Tjeenk Wil-link.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Chomsky, Noam
1966 “Linguistic Theory”. Language Teaching: Broader contexts ed. by Robert Mead, 43–49. New York: M.L.A. Materials Center.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Claes, Frans
1974 Lijst van Nederlandse Woordenlijsten en Woorden-boeken gedrukt tot 1600. (Bibliotheca Bibliographica Neerlandica, 4.) Nieuwkoop: B. de Graaf. (Supplements in De Gulden Passer 54 [1976] 47–63; 57 (1979) 128–36.) [Cf. Knops 1985.]Google Scholar logo with link to Google Scholar
Claessen, Jos
1980 Moderne Vreemde Talen uit Balans. Nijmegen: Instituut voor Toegepaste Sociologie.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Closset, François
1949 Didactique des langues vivantes. Paris: Didier.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Dibbets, Geert R. W.
1983 “Peeter Heyns’ Cort onderwijs: Een schoolboek voor het onderwijs in de Franse taal uit de tweede helft van de zestiende eeuw”. Tijdschrift voor Nederlandse Taal- en Letterkunde 99.85–107.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Diller, Karl C.
1971 Generative Grammar, Structural Linguistics and Language Teaching. Rowley, Mass.: Newbury House.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Dorsten, Jan A. van
1961 Thomas Basson, 1555–1613: English printer at Leiden. Leiden & London: Sijthoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Dudok, Gerard A.
1954 “Beoefening van het Engels in Nederland: Historisch overzicht”. Levende Talen 174.178–94.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van, Guus Extra, Charles van Os and Theo Bongaerts
1977 Handboek voor de Toegepaste Taalkunde: Het leren en onderwijzen van moderne vreemde talen. Groningen: Wolters-Noordhoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van, Theo Bongaerts, Guus Extra, Charles van Os and Anne-Mieke Janssen-van Dieten
1984 Applied Linguistics and the Learning and Teaching of Foreign Languages. London: Edward Arnold.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van and Theo J. M. N. Buis
1987 De Praktijk van het Onderwijs Moderne Vreemde Talen in the Bovenbouw Havo/Vwo. Enschede: VALO-VT.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van and Guus Extra
1987 “Foreign and Second Language Teaching in Western Europe: A comparative overview of needs, objectives, and politics”. Sociolinguistica 1.100–125.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van and Mathieu Knops
1987 Review of Zapp & Schröder 1984. The Modern Language Journal 71.342–43. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Els, Theo van and Henk Radstake
1987 Het Moderne Vreemde-Talenonderwijs: 10 Jaar leerplanontwikkeling, 1975–1985. Enschede: SLO.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Essen, Arthur J. van
1983 E. Kruisinga: A chapter in the history of linguistics in the Netherlands. Leiden: Martinus Nijhoff. [Cf. Sundby 1985.] Google Scholar logo with link to Google Scholar
1986 “Vijfenzeventig Jaar Grammatica in het Vreemde-Talenonderwijs”. Levende Talen 411.282–89.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Frank van Westrienen, Anna
1983 De Groote Tour: Tekening van de educatiereis der Nederlanders in de zeventiende eeuw. Amsterdam: Noord-Hollandsche Uitgeversmaatschappij. (Diss., Univ. of Leiden.)Google Scholar logo with link to Google Scholar
Frédéric, Anne-Marie
1977 “Supplément à la bibliographie des impressions espagnols des Pays-Bas méridionaux”. De Gulden Passer 55.1–66.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Gessler, Jean
1931 Het Brugsche Livre des mestiers en zijn navolgingen. Vier aloude conversatieboekjes om Fransch to leeren. 6 vols. Brugge: Desclée De Brouwer.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Gouin, François
1880 L’art d’enseigner et d’étudier des langues. Paris: Librairie Fischbucher.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Hendrickx, Antoine
1952 De Leerboeken en het Onderwijs van het Frans te Antwerpen in de 16e en 17e Eeuw. Unpubl. diss., Univ. of Gent.Google Scholar logo with link to Google Scholar
1953 “De stand van de algemene methodiek en didactiek van de Franse taal in 16e en 17e eeuwen”. Handelingen van het 20ste Vlaams Filologencongres, 29–34.Google Scholar logo with link to Google Scholar
1961 “Franse school- en leerboeken in de 16e en 17e eeuw”. Paedagogica Historica 1.225–43. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Howatt, Anthony P. R.
1984 A History of English Language Teaching. London: Oxford Univ. Press.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Ickenroth, Jacques
1974 Taaltheorie en Vreemde-Talenonderwijs. Groningen: Wolters-Noordhoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Jung, Lothar
1980 “Sprachdidaktische Erwägungen in Lehrmateralien zum Englischunterricht des 17. and 18. Jahrhunderts”. Die neueren Sprachen 79.161–74.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Kelly, Louis G.
1969 25 Centuries of Language Teaching. Rowley, Mass.: Newbury House.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Knops, Mathieu
1982 Leerboeken Duits 1668–1917: Aanzet tot een inventarisatie. Unpubl. ms., Nijmegen: I.T.T., Katholieke Univ. Nijmegen.Google Scholar logo with link to Google Scholar
1985 “Aanvullingen op … [Claes 1974]”. Dokumentaal 14.150–53.Google Scholar logo with link to Google Scholar
1987 Review of Zapp & Schröder 1984. Leuvense Bijdragen 76.358–65.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Koster, Cor and Johan Matter
1983 Vreemde Talen Leren en Onderwij-zen. Groningen: Wolters-Noordhoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Kuiper, Willem
1961 Historisch-didactische Aspecten van het Onderwijs in het Duits: Beschouwingen over de ontwikkeling van het Hoogduits op de Nederlandse scholen voor voorbereidend hoger en middelbaar onderwijs. Groningen: J.B. Wolters. (Diss., Univ. of Amsterdam.)Google Scholar logo with link to Google Scholar
Lechner, Johannes
1987 Weerspiegeling van Spanje: De belangstelling voor Spanje in Nederland 1900–1945. Amsterdam: Arbeiderspers.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Lemaître, Henri
1924 Review of Riemens 1919. Revue des bibliothèques 34.307–35.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Loey, Adolphe van
1934 “Taalonderwijs in Vroegere Tijden”. De Vlaam-sche Gids 22.193–213.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Maréchal, Raymond
1972 Histoire de renseignement et de la méthodologie des langues vivantes en Belgique des origines au début du 20e siècle. Paris: Didier.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Mackey, William F.
1965 Language Teaching Analysis. London: Longman.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Mantou, Reine
1969 “Notes sur quelques manuels de coversation ‘français-flamand’ du XIVe au XVIe siècle”. Mémoires et publications de la Société des sciences, des arts et des lettres du Hainaut 82.157.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Mossay, Jean
1961 “De l’éducation des filles au XVIe siècle, dans les Pays-Bas, d’après l’oeuvre de l’écrivain avesnois Gabriel Meurier”. Les cahiers de la Fondation Charles Plisnier 6.90–98.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Nijhoff, Wouter and Maria E. Kronenberg
1923–1971 Nederlandsche Bibliographie van 1500 tot 1540. 3 pts. ’s-Gravenhage: Martinus Nijhoff. (Repr. 1965.) Google Scholar logo with link to Google Scholar
Oud-de Glas, Maria
1985 “Het Nederlandse Vreemde-Talenonderwijs sinds de Mammoetwet”. Beeld van het Voortgezet Onderwijs ed. by A. M. L. van Wieringen, 21–31. Assen: Van Gorcum.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Peeters-Fontainas, Jean
1965 Bibliographie des impressions espagnoles des Pays-Bas méridionaux. 2 vols. Nieuwkoop: B. de Graaf. [Cf. Frédéric 1977.]Google Scholar logo with link to Google Scholar
Politzer, Robert
1967 “Preface”. Applied Linguistics and the Teaching of French ed. by Pierre Léon, 3–5. Montréal: Centre Educatif et Culturel.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Quinn, Terence
1974 “Theoretical Foundations in Linguistics and Related Fields”. Responding to New Realities ed. by Gilbert Jarvis, 329–53. Skokie, Ill.: National Textbook Company.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Riemens, Kornelis J.
1919 Esquisse historique de l’enseignement du français en Hollande du XVIe au XIXe siècle. Leiden: Sijthoff. [Cf. Lemaître 1924.]Google Scholar logo with link to Google Scholar
Roggen, Cornelis H.
1829 Nieuwe Leerwijze om Vreemde Talen, volgens den Gang der Natuur, werktuiglijk aanteleren. ’s-Gravenhage: J. Immer-zeel, junior.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Rombouts, Sigebertus
1937 Waarheen met ons Vreemde-Talenonderwijs? Historisch-psychologisch-didaktische beschouwing. Tilburg: Kath. Paedagogische Vereniging.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Scheurweghs, Gaston
1960 “English Grammars in Dutch and Dutch Grammars in English in the Netherlands Before 1800”. English Studies 61.129–67. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Scholten, Monique
1984 Autoriteitenvermelding in Leerboeken Engels, Frans, Spaans en Duits in de 19e Eeuw in Nederland. Unpubl. ms., Nijmegen: I.T.T., Katholieke Univ. Nijmegen.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Schröder, Konrad
1987 Biographisches und bibliographisches Lexikon der Fremdsprachenlehrer des deutschsprachigen Raumes Spätmittelalter bis 1800. Vol. 1 (Quellenverzeichnis Buchstaben A-C). (= Augsburger I- & I-Schriften, 40.) Augsburg: Univ. Augsburg.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Selm, Bertus van
1987 Een menighte treffelijcke Boecken: Nederlandse boekhandelscatalogi in het begin van de zeventiende eeuw. Utrecht: HES Uitgevers. (Diss., Univ. of Amsterdam.)Google Scholar logo with link to Google Scholar
Stern, David H.
1983 Fundamental Concepts of Language Teaching. London: Oxford Univ. Press.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Sundby, Bertil
1985 Review of van Essen 1983. HL 12.461–69. Google Scholar logo with link to Google Scholar
Titone, Renzo
1968 Teaching Foreign Languages: An historical sketch. Washington D.C.: Georgetown Univ. Press.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Verdeyen, René
1925–1935 Colloquia et dictionariolum gedrukt door Fic-kaert te Antwerpen in 1616, opnieuw uitgegeven door R. Verdeyen. 3 vols. (= Uitgaven van de Vereeniging der Antwerpsehe Bibliophilen, 39, 40 & 42.) Antwerpen: Nederlandsche Boekhandel; Den Haag: Martinus Nijhoff.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Vlaanderen, Hendrikus Th
1964 “Vertaal in Goed Nederlands”: Een historische, vergelijkende en empirische studie van het onderwijs in het Frans bij het V.H.M.O. Groningen: J.B. Wolters.Google Scholar logo with link to Google Scholar
Zapp, Franz Josef and Konrad Schröder
eds. 1984 Tractatus Philosophico-Philologicus de Methodo Recte Tractandi Linguas Exoticas Speciatim Gallicam, Italicam et Anglicam (1724) by Christian Friedrich Seidelmann. (= Augsburger I- & I-Schriften, 30.) Augsburg: Univ. Augsburg. [Cf. Andresen 1986; van Eis & Knops 1987; Knops 1987.]Google Scholar logo with link to Google Scholar
 
Mobile Menu Logo with link to supplementary files background Layer 1 prag Twitter_Logo_Blue