In:Basilio Brollo’s Dictionarium sinico-latinum (Chinese-Latin dictionary): A critical edition of the manuscript Rinuccini 22 (Biblioteca Mediceo-Laurenziana)
Gabriele Tola
[Studies in the History of the Language Sciences 134] 2026
► pp. 34–53
Chapter 3Tracing the metalinguistic markedness of Basilio Brollo’s Dictionarium sinico-latinum
A tool for contemporary readers
This content is being prepared for publication; it may be subject to changes.
Article outline
- 1.Introduction
- 2.Terminological expression encapsulated in categories and subcategories: Methodological premise and categorisation criteria
- 3.Categories’ analysis and further explanations
- 1.Onomatopoeias
- 1.1Onomatopoeias with double romanisation
- 1.2Onomatopoeias with single romanisation
- 2.Temporal and measurement expressions
- 3.Classifiers
- 4.Verbal voice
- 5.Metaphors, allegories, and similes
- 6.Adjectives and pronouns
- 7.Gender and number
- 8.Declensional Latin cases
- 9.Titles, nouns, and nouns’ related terms
- 10.Conjunctions and prepositions
- 11.Synonymy and antonymy
- 12.Specific metalinguistic labels
- 13.Deep immersion into implicit metalinguistic strategies: Other keywords
- 1.Onomatopoeias
- 4.Conclusions
- Author queries
Notes References
References (21)
Primary sources
Brollo, Basilio. 1694. Hanzi xiyi 漢字西譯 — Sinicarum Litterarum Europea Expositio Dictionarium
sinico-latinum suis fratribus sinicae missionis tyronib. Elaboratum per frem Basilio a Glemona ordinis minorum
strictioris observantiae Venetae D. Antonijs Provinciae alumnum: Anno Dei
MDCXCIV. Manuscript copy “Rinuccini
22” (Florence: Biblioteca Medicea Laurenziana).
. (s.a.). Dictionarium
secundum Sinico Latinum a Reverendissimo Patre Basilio a Glemona ordinis minorum Vicario Apostolico Provinciae Xèn
Si¯ in Regno Sinarum, elaboratum. Manuscript copy “Vat. Estr. Or.
3” (Vatican Library).
Morales, Juan Bautista de. 1743 [ca. 1640]. Die januarii
Rmus. P. Joseph Ceru, ut Bibliothecam uberius dictaret, opusculum hoc P. Fr. Johannis Baptae. Morales, Ord. Praed.
Vicarii Chekiang, eidem donavit. Est Manuale pro missionariis in Sinis Concedentibus in re tam sacra dificillimam
mandarinorum linguam perdiscant et adhibeant; unde ejusdem exemplar sibi aut parant aut comparant. Haec ex laudato
Patre Cerú, qui praesenti exemplari in Sinis usus est. Manuscript copy “Ms
2204” (Roma: Casanatense Library).
Orazi, Carlo (da Castorano). 1732. Dictionarium
Latino Italico Sinicum Tam vocum, quam Litterarum seu Characterum usualium Sinensium ad usum et commoditatem PP.
Missionariorum in hanc Sinicam Missionem noviter adventantium. Haitién. Manuscript copy
“Vat. Estr. Or. 4” (Vatican Library).
Secondary sources
Bussotti, Michela. 2015. “Du
dictionnaire chinois-latin de Basilio Brollo aux lexiques pour le marché: deux siècles d’édition du chinois en
Italie et en France”. T’oung
Pao 101:4–5. 363–406.
. 2023. “« Not
Only Brollo »: Manuscripts of Bilingual Chinese Dictionaries and Their
Layout”. Mastering Languages, Taming the World. The Production and Circulation of
European Dictionaries and Lexicons of Asian Languages (16th–19th Centuries) ed.
by Michela Bussotti & François Lachaud, 217–268. Paris: École française d’Extrême-Orient.
Cerrón-Palomino, Rodrigo, Álvaro Ezcurra Rivero & Otto Zwartjes (eds.). 2019. Lingüística
misionera: Aspectos lingüísticos, discursivos, filológicos y
pedagógicos. Lima: Pontificia Universidad Católica del Perú, Fondo Editorial.
Coblin, W. South & Joseph A. Levi. 2000. Francisco
Varo’s Grammar of the Mandarin Language (1703): An English Translation of Arte de la Lengua
Mandarina. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.
Dong, Fangfeng & Yang Yang. 2025. “The
Cultural Accommodation and Linguistic Activities of the Jesuits in China in the 16th–18th
Centuries”. Religions 16:4. 470.
Farrell, Allan P., trans. 1970. The
Jesuit Ratio Studiorum of 1599: Translated into English, with an Introduction and Explanatory
Notes. Washington, D.C.: Conference of Major Superiors of Jesuits.
García-Borrón, María Dolores. 2012. “Importancia
de la lingüística para los misioneros jesuitas desde los primeros tiempos de la orden, y su entronque con
doctrinas y métodos de diversas épocas y regiones”. St Francis Xavier
and the Jesuit Missionary Enterprise. Assimilations between Cultures / San Francisco Javier y la empresa misionera jesuita. Asimilaciones entre culturas ed.
by Ignacio Arellano & Carlos Mata Induráin, 57–69. Pamplona: Servicio de Publicaciones de la Universidad de Navarra, BIADIG, Biblioteca Áurea Digital-Publicaciones digitales del GRISO.
Li, Hui. 2015. Il
Dictionarium Latino-Italico-Sinicum di Carlo Orazi da Castorano O.F.M.
(1673–1755). PhD diss., Sapienza — Università di Roma, Facoltà di Studi Orientali, Dottorato in Civiltà, Cultura e Società dell’Asia e dell’Africa, ciclo XXVII.
Mungello, D. E. 1989. Curious
Land: Jesuit Accommodation and the Origins of
Sinology. Honolulu: University of Hawai’i Press.
Paternicò, Luisa Maria. 2011. “Martino Martini
and the First Grammar of Mandarin Chinese Ever Written and Published”. Hanxue Yanjiu 漢學研究 29:3. 229–266.
. 2012. “Martino
Martini, dalla Grammatica Sinica alla Grammatica Linguae Sinensis”. Cina. La
centralità ritrovata. Atti del XII convegno AISC, Cagliari, 17–18 settembre 2009 ed.
by Francesca Congiu, Barbara Onnis & Cristina Pinna, 339–354. Cagliari: Aipsa Edizioni.
. 2013. When the Europeans
Began to Study Chinese: Martino Martini’s Grammatica Linguae
Sinensis. Leuven: Ferdinand Verbiest Institute, K.U. Leuven.
Zwartjes, Otto. 2011. Portuguese
Missionary Grammars in Asia, Africa and Brazil,
1550–1800. Amsterdam: John Benjamins Publishing Company.
. 2024. Missionary
Grammars and Dictionaries of Chinese. The Contribution of Seventeenth Century Spanish
Dominicans. (= Studies in the History of the Language Sciences,
131). Amsterdam & Philadelphia: John Benjamins.
